Kolumny do lampy 2A3 i 300B

wersja v.4 tej konstrukcji

JBL 2226h + ACC (Audax) PR 170 MO + Aurum Cantus G3i-130
 
Czas na duże kolumny i bardzo wysoką efektywność 97db – na nich teraz najczęściej gram
Kolumny dużej efektywności, skuteczności do lampy 2A3, 300B
Kolumny do lamp z głośnikiem 15 cali
(Zmiany w zwrotnicy !)
wstęp
Te kolumny zostały skonstruowane do 3.5W lamp 2A3 – Audio Note i Sun Audio SV. Są to moje po raz trzeci upgradowane konstrukcje sprzed paru lat, gdzie tylko pozostała kosztowna palisandrowa obudowa i głośnik średniotonowy ACC (Audax), a reszta została przeprojektowana i wymieniona. Zmiana zaowocowała rozjaśnieniem uprzednio dość ciemnego brzmienia, które wymuszało zastosowanie dobrego srebrnego okablowania. Brzmienie v.4 ma teraz bardziej uniwersalny charakter od v.3. Nastąpiła poprawa jakościowa i ilościowa góry, gdzie jakościowa okazała się nawet istotniejsza, dając więcej powietrza i przestrzeni.
opis
Konstrukcje mają realną i bardzo dużą efektywność 97db w całym zakresie pasma od niskiego basu włącznie Kolumny Klipscha Heresy III, które producent sprzedaje jako efektywne 99db, po bezpośrednim przełączeniu, graja w rzeczywistości znacznie ciszej i mniej dynamicznie od mojej konstrukcji.
Obudowa ma ok 130l i z tyłu 1 tunel bas refleks. Wnętrze wytłumione watą na wysokości głośników. Kolumny posiadają niestłumioną detaliczność, spójność i głębię oraz szerokość brzmienia. Są zoptymalizowane do względnie bliskiego słuchania ok 3m od głośnika wysokotonowego, z lekkim dogięciem do środka. Jakość brzmienia jaką zapewniają te konstrukcje jest porównywalna do kolumn hi-end o normalnej efektywności (86-89db), ale grają 3-4x głośniej przy tej samej mocy dostarczanej ze wzmacniacza. Nie ma żadnych „czarów” i efektu tuby, chociaż na dobrym wzmacniaczu jak Audio Note pojawia się dużo emocji i barw w brzmieniu. Nie posiadają jednocześnie deficytów sonicznych i każdy rodzaj muzyki brzmi na nich dobrze, a nie tylko wybrane nagrania, jak to ma miejsce przy Altecach Lensingach, Lowtherach, Fostexach szerokopasmowych. Gdzie trzeba uważać co się włącza, bo niektóre nagrania brzmią tragicznie, obnażając dziury w paśmie, podbarwienia, niedostatki brzmienia. Ma to zresztą miejsce prawie przy wszystkich kolumnach w stylu vintage oraz ich kopiach. Moją konstrukcję można próbować wysterować ze wzmacniacza opartego także na lampie 45, o mocy 1.5 wata, która słynie z najlepszego (najbardziej magicznego) brzmienia ze wszystkich triod mocy, lepszego od 2A3 i dużo lepszego od 300B. 300B są z kolei trochę słabsze brzmieniowo od lamp 2A3, mają inny charakter (więcej czaru, a mniej analityczności i neutralności, źródła są mniej punktowe i słabsza głębia od 2A3, prezentacja bardziej z przodu)
Osobiście od 300B wolę też duże triody 805 i 211. Byłem wcześniej posiadaczem słynnego Cary CAD 300 SE Signature i nic nadzwyczajnego szczerze mówiąc, zbyt anemiczne brzmienie. Lampy 300B są troszeczkę przereklamowane i dynamiczny, dobry twardy dźwięk z kontrolowanym basem z tej lampy można uzyskać tylko z konstrukcji z bardzo dobrymi (drogimi) transformatorami wyjściowymi (AN silver signature, Tango itp) oraz z dodatkowymi transformatorami interstage.Na protoplastach przedstawionej tu konstrukcji w wersji v2 kiedyś często grałem, jeszcze przed jej up-gradem właśnie z Cary CAD 300 SE Signature. Obecnie po przeróbce tej konstrukcji gram na świetnym Audio Note Vindicator Silver Signature („zajebioza”, warty każdej złotówki – zakupiłem w Esoteric hifi, który internetowo sprzedaje też nowe Audio Note od polskiego importera), który brzmi prawie jak Ongaku o małej mocy. Konieczna jest jednak wymiana lamp 2A3B z fabrycznych przynajmniej na Psvane, a najlepiej na RCA NOS black plate, bo fabryczne Sovteki z nadrukiem AN psują cały efekt. Całość daje prawdziwie magiczny dźwięk, a efekt dużej przedniej ścianki generuje z tych kolumn „duży dźwięk” i znakomitą przestrzeń. Bas schodzi poniżej 30Hz – jest to bardzo nisko jak na 15 calowe głośniki wysokiej efektywności (to dzięki znakomitym JBL i kosztownym) i generowany jest puls i punch. Wysokie tony są bardzo dobre dzięki „harmonijkowej” wstędze. Trudno znaleźć lepszy głośnik wysokotonowy o wysokiej skuteczności. Wcześniej stosowałem tubowy Fostex, ale nie byłem z niego zadowolony, następnie Fountek z płaską wstęgą, z którego ostatecznie też zrezygnowałem. Żeby to wszystko docenić potrzebny jest jednak dobry wzmacniacz lampowy SE, bo z tanimi wzmacniaczami chińskimi nie ma jednak już takiego efektu. Obecnie te kolumny i Audio Note Empress Silver z lampami NOS RCA to mój ulubiony system. Wyciśnie każdą emocję.
UWAGA: Kolumny najlepiej spisują się z lampami SET o mocy kilku watów. Zostały dostrojone do srebrnego okablowania systemu i wymagają wyrafinowanych kabli przynajmniej głośnikowych. Chociaż po wymianie głośnika wysokotonowego na 98db Aurum Cantus posiadanie srebrnych kabli głośnikowych nie jest już tak niezbędne jak w poprzedniej konfiguracji z Fountek. Lampy i wysokoskuteczne kolumny lubią jednak srebro ! – patrz filozofia Audio Note. Z miedzią mogą zagrać mniej detalicznie i emocjonująco, wszystko zależy od konfiguracji i pozostałych elementów systemu.

Szczegóły konstrukcji

Kolumna ma 100cm wysokości x 50cm szerokości x 33cm głębokości (wymiary zewnętrzne). Przednią ściankę można po swojemu zaaranżować tak aby możliwie blisko siebie były głośniki wysokotonowy i średniotonowy. Wstęgowiec musi być na wysokości uszu w punkcie odsłuchowym. Materiał MDF 20mm, czyli ma 128litrów objętości wewnętrznej brutto (bo netto jest trochę mniej – odchodzi komora głośnika średniotonowego oraz wytłumienie watą oraz wzmocnienie). Ma tylko jedno wzmocnienie wewnętrzne (deska o szerokości 10cm) tuż ponad głośnikiem basowym, które łączy wewnętrznie ściankę przednią z tylną. Wzmocnienie jest wklejone i skręcone śrubami z przednią ścianką oraz tylną. Jeśli chodzi o komorę głośnika średniotonowego to jest to prostopadłościan z desek o objętości ok 4 litrów doklejony od tyłu do przedniej ścianki za głośnikiem średniotonowym i wypełniony dość silnie watą. Można też gdzieś pewno kupić gotową komorę pod głośnik średniotonowy w kształcie kubła lub półkuli i ją wkleić za głośnikiem. Tunel bas refleks ma 11cm średnicy wewnętrznej i ok 18cm długości i półokrągłe wyprofilowanie wylotu przeciw turbulencjom powietrza. Na zdjęciu są pokazane 2 tunele BR, bo rozwiązanie pochodzi z czasu kiedy na pokładzie był inny głośnik Beyma i 2 otwory były wtedy optymalne, ale jeden z nich jest obecnie zaślepiony gąbką. Obudowa jest średnio wypełniona watą mineralną za głośnikiem basowym i ponad nim na wysokości głośników wysokotonowego i średniotonowego. Na wysokości bas refleksu nie ma wypełnienia i jest pusto. Głośnik średniotonowy jest podłączony w zgodnej fazie, a pozostałe w fazie odwrotnej (zamieniony + z -). Zwrotnice są trzeciego rzędu z podziałem 450Hz i  2850Hz. W zwrotnicy głośnika średniotonowego jest szeregowo notch filter LR (0,39mH, 5ohm 20W), którego zadaniem jest obniżenie efektywności o ok 2db w zakresie 1500HZ-3500HZ. Działanie jest pokazane na dolnym wykresie charakterystyki. W przypadku jakby górny zakres średnich tonów wydawał się w danym systemie zbyt ofensywny, można zastosować w notch filter rezystor 5,5ohm zamiast 5ohm. Okablowanie wewnętrzne XLO. Opcjonalny rezystor 10-20W to 0,5ohm, 0,25ohm lub 0ohm (brak  rezystora). Przy miedzianym okablowaniu systemu lub jak system ogólnie brzmi ciemno można na początek się pokusić o rezygnację z montowania tego rezystora, a jeśli będzie za dużo góry zamontować przed zwrotnicą wysokotonową 10-20W rezystor 0,25ohm lub 0,5ohm. U mnie przy srebrnym okablowaniu systemu obecnie jest rezystor 0,25ohm 20W. Cewki podłączone szeregowo do głośnika średniotonowego są kosztowne taśmowe Goertz, podobnie jak cewka w układzie wysokotonowego. Pozostałe cewki drutowe na rdzeniach z drutu 1.4. Wszystkie kondensatory to SCR i Solen.
.
Każdy robi klon tej konstrukcji na własną odpowiedzialność, bo nie są to kolumny do każdych lamp i nie we wszystkich konfiguracjach (kable, reszta toru itp) się sprawdzą. Nie są to tez kolumny odpowiednie do wzmacniaczy lampowych dużej mocy, bo często słychać z nich głośny brum ze względu na wysoką efektywność, a dźwięk nie jest już taki czysty jak SET. Wzmacniacz musi być cichy i wolny od brumu, czyli z dopracowanym zasilaczem.
kolumny_do_lampy_v3
jbl_acc_foundek3-maly

skończone kolumny v.4 w systemie, otwór bas refleks tylko jeden jest czynny, drugi jest zatkany gąbką

u góry najnowsza zwrotnica VIII 2017 wariant v.4

na górze wariant bez notch filtra RL głośnika średniotonowego (VII 2017)

U góry pomiar kolumny (VIII 2017) bez uwzględnienia korekcji mikrofonu Dayton, dlatego jest wyraźny (ok 5db) liniowy wzrost charakterystyki od ok 7kHz do 20kHz – Sierpień 2017. Poniżej 200Hz nie należy patrzeć na pomiar gdyż był wykonany w pomieszczeniu mieszkalnym w dalekim polu 1m a nie w bliskim polu jak należy mierzyć basowe głośniki w warunkach mieszkalnych. Kolumna posiada parodecybelowy dołek w charakterystyce – w okolicy 1000-1500Hz. Wynika on z natury głośnika średniotonowego Audax i bez znacznego obniżania efektywności całej konstrukcji nie można go zniwelować. W zakresie 1500-3500Hz widać natomiast działanie notch filtra

Poniżej są fotki starszych wersji tej konstrukcji:

jbl_acc_foundek1_-maly
kolumna w wersji v.3 (97db) z głośnikiem wstęgowym Fountek oraz basowym JBL (2015)
duze
wersja v.2 (95db) nadal Beyma i Fostex i
papierowy Audax zastosowany po raz pierwszy
najstarsza_duzej_efektywno__ci
najstarsza wersja v.1 (95db) Beyma 15″
Aerożelowy Audax, Fostex Alnico

Istniała jeszcze najstarsza wersja v.0 z aerożelowym głośnikiem średniotonowym Audaxa (tym samym co v.1) oraz tanią plastikową tubą Fostexa, ale brzmiała słabo.

Ten projekt kolumn 97db w starszej wersji v3 (szkoda, że nie v.4, która jest dużo lepsza) do lamp skopiowało kilka osób. Poniżej zaprezentowane są te kolumny i etapy ich powstawania, które ktoś wykonał w lutym 2015. Obudowy na jego zlecenie wykonało Studio Stolarki Audio Insomnia Lab. Wspaniale się prezentują.

Spore_skrzynki2
Wyt__umienie2
Zwrotnica_w___rodku2
Zwrotnice2

Moje_kolumny2
Moje_kolumny_a2
Audio Note Vindicator Silver Signature test opinie review

PC Audio, DAC, Hi-End historia, DIY kolumny loudspeakers